نواک جوکوویچ در مستند تازه خود از زخمهای دوران کودکی، ماجرای جنجالی اخراج از استرالیا، فشار زندگی حرفهای و شایعات پایان دوران قهرمانیاش سخن گفته؛ حرفهایی که تصویری متفاوت از یکی از پرافتخارترین و در عین حال بحثبرانگیزترین چهرههای تاریخ تنیس ارائه میدهد.
تنیسفا – مستند تازه «نواک جوکوویچ؛ گرگ در زمستان» از ۲۰ اوت به صورت جهانی در پرایم ویدیو منتشر شده است؛ اثری به کارگردانی جیسون هیر، سازنده مستند مشهور رقص آخر. در این فیلم، جوکوویچ تنها درباره جامها و رکوردهایش حرف نمیزند؛ بلکه به سراغ بخشهایی از زندگی خود میرود که به گفته او، نقش مهمتری در شکلگیری شخصیتش داشتهاند.
«وقتی همه علیه تو هستند…»
یکی از کلیدیترین مفاهیمی که جوکوویچ در این مستند درباره آن صحبت میکند، واژه صربی «Inat» است؛ مفهومی نزدیک به ایستادگی، لجاجت و مقاومت در برابر کسانی که به تو باور ندارند.
او توضیح میدهد زمانی که دیگران به تواناییاش شک میکنند یا احساس میکند همه مقابل او ایستادهاند، همین حس سرسختی به نیرویی برای اثبات اشتباه بودن منتقدان تبدیل میشود. شاید همین ویژگی بتواند بخشی از دوران حرفهای جوکوویچ را توضیح دهد؛ بازیکنی که وارد عصری تحت سلطه راجر فدرر و رافائل نادال شد اما در نهایت بسیاری از مهمترین رکوردهای تنیس مردان را به نام خود ثبت کرد.
کودکی زیر صدای بمبها
یکی از تکاندهندهترین بخشهای مستند به دوران کودکی جوکوویچ در بلگراد بازمیگردد. او خاطرهای از بمباران سال ۱۹۹۹ را تعریف میکند؛ شبی که خانوادهاش برای رسیدن به محل امن در حال فرار بودند و نواکِ نوجوان روی زمین افتاد و از آنها عقب ماند.
جوکوویچ میگوید خانوادهاش را میدید که جلوتر از او میدویدند و در آن لحظه با فریاد از آنها کمک میخواست. همسرش، یلنا، نیز در مستند توضیح میدهد که تنیس به مرور برای جوکوویچ به محلی امن تبدیل شد؛ جایی که میتوانست فشارها و احساسات پیچیده سالهای کودکی را به نیروی رقابت تبدیل کند.
خود جوکوویچ نیز در گفتوگویی همزمان با انتشار مستند گفته است شرایط جنگ و بحران اقتصادی باعث شد خیلی زودتر از سنش مسئولیتپذیر شود و بخش بزرگی از زندگیاش را در خدمت رسیدن به هدفی قرار دهد که از کودکی برای خود تعیین کرده بود: تنیس.
بازگشت به جنجالیترین روزهای دوران حرفهای
«گرگ در زمستان» از یکی از بحثبرانگیزترین پروندههای دوران جوکوویچ نیز عبور نمیکند؛ ماجرای ورود او به استرالیا و اخراجش پیش از اوپن استرالیا ۲۰۲۲.
جوکوویچ در مستند میگوید در آن مقطع احساس کرده بود از یک چهره بحثبرانگیز در دنیای تنیس به «شرور جهان» تبدیل شده است. او همچنان معتقد است آنچه در استرالیا رخ داد، بیش از آنکه مسئلهای پزشکی باشد، ماهیتی سیاسی پیدا کرده بود. جوکوویچ همچنین تأکید میکند خود را نه متعلق به جریان ضدواکسن و نه طرفدار آن میداند و موضعش را «آزادی انتخاب» درباره بدن خود توصیف میکند.
البته این روایت، دیدگاه شخصی جوکوویچ درباره ماجراست. دولت استرالیا در آن زمان ویزای او را لغو کرد و مقامهای این کشور درباره پیامدهای حضورش در شرایط محدودیتهای کرونایی استدلالهای دیگری مطرح کردند. خود جوکوویچ نیز اکنون میگوید بخشی از فشار و عصبانیت افکار عمومی استرالیا در آن شرایط را درک میکند.
«چرا میخواهید من را بازنشسته کنید؟»
اما شاید جذابترین بخش صحبتهای جوکوویچ برای هواداران تنیس، پاسخ او به سؤال همیشگی درباره بازنشستگی باشد.
قهرمان ۲۴ دوره گرنداسلم در مستند میگوید سالهاست دیگران درباره پایان دوران حرفهای او صحبت میکنند، اما از نگاه خودش دلیلی برای کنار رفتن وجود ندارد؛ چون هنوز در بالاترین سطح رقابت میکند و همچنان به خودش ثابت میکند که توانایی پیروزی دارد.
پیام او روشن است: «چرا میخواهید من را بازنشسته کنید؟»
این جمله شاید بیش از هر بخش دیگری روحیه جوکوویچ را خلاصه کند. حتی سؤال درباره بازنشستگی نیز برای بازیکنی که بخش زیادی از انگیزهاش را از تردید دیگران میگیرد، میتواند به سوخت تازهای برای ادامه مسیر تبدیل شود.
بهایی که خانواده برای قهرمانی میپردازد
با این حال، جوکوویچ این بار تنها از میل به ادامه دادن نمیگوید. او صادقانه اعتراف کرده است که تداوم حضور در ورزش حرفهای بهایی دارد که خانواده نیز آن را میپردازد.
جوکوویچ گفته برای موفقیت در یک ورزش انفرادی در بالاترین سطح، ورزشکار ناچار است تا حدی زندگی را حول خودش و حرفهاش تنظیم کند.
