مأموریت غیرممکن در ناگویا؟ ستاره‌های تنیس ایران در جست‌وجوی مدال آسیایی

از آخرین مدال تنیس ایران در بازی‌های آسیایی ۵۲ سال گذشته است؛ حالا علی یزدانی، کسری رحمانی، ماندگار فرزامی و مشکات‌الزهرا صفی با تجربه‌ای بیشتر از حضور در مسابقات بین‌المللی راهی ناگویا می‌شوند تا شاید یکی از طولانی‌ترین انتظارهای ورزش ایران در بازی‌های آسیایی به پایان برسد.

تنیسفا – بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ از ۲۸ شهریور آغاز می‌شود و رقابت‌های تنیس این دوره از ۵ تا ۱۱ مهر ماه در مرکز تنیس پارک هیگاشی‌یاما در شهر ناگویا ژاپن جریان خواهد داشت؛ مجموعه‌ای که برای بازی‌های آسیایی بازسازی شده است. پنج عنوان قهرمانی در تنیس توزیع می‌شود: انفرادی مردان و زنان، دونفره مردان و زنان و دونفره مختلط. بنابراین برخلاف دوره‌هایی که دامنه حضور ایران محدودتر بود، ترکیب دو مرد و دو زن امکان حضور در چند جدول را برای تنیس ایران فراهم می‌کند.

علی یزدانی؛ تجربه بیشتر و تابستانی امیدوارکننده

در میان مردان، علی یزدانی با ۲۲ سال سن یکی از باتجربه‌ترین نفرات ترکیب ایران در مسابقات حرفه‌ای است. یزدانی که سابقه قهرمانی در رقابت‌های تور جهانی تنیس در تهران را دارد، در فاصله اول سپتامبر ۲۰۲۵ تا اول سپتامبر ۲۰۲۶ سالی پرنوسان را پشت سر گذاشت. او در سپتامبر ۲۰۲۵ با رسیدن به رتبه ۶۸۴ جهان بهترین رده انفرادی دوران حرفه‌ای خود را ثبت کرد، اما در ادامه به دلیل نتایج نامنظم و از دست دادن بخشی از امتیازهایش، تا پایان اوت ۲۰۲۶ به رتبه ۹۶۴ ATP سقوط کرد. با این حال، در تور جهانی ITF چند نتیجه قابل توجه از جمله حضور در مراحل یک‌چهارم نهایی مسابقات آنتالیا و المنستیر تونس به دست آورد.

یکی از بهترین مقاطع یزدانی در سال ۲۰۲۶ رقم خورد. او در ماه ژوئن در رقابت‌های M15 کورشوملیسکا بانیا صربستان با سه پیروزی متوالی به نیمه‌نهایی رسید. سپس در اوایل اوت نیز در مسابقات سطح بالاتر M25 همین شهر سه حریف را شکست داد و بار دیگر راهی نیمه‌نهایی شد. یزدانی در بخش دونفره نیز پیشرفت کرد و در ژوئن ۲۰۲۶ با قرار گرفتن در رتبه ۸۲۱ جهان، بهترین رده حرفه‌ای خود در دوبل را به ثبت رساند.

مهم‌ترین عملکرد یزدانی در این دوره اما در رقابت‌های دیویس‌ کاپ گروه ۳ آسیا و اقیانوسیه رقم خورد. او هر چهار مسابقه انفرادی خود را مقابل حریفانی از مالزی، ویتنام، عربستان و اردن با پیروزی به پایان رساند و نقش مهمی در قهرمانی ایران و صعود تیم ملی به پلی‌آف گروه ۲ جهانی سال ۲۰۲۷ داشت. در مجموع، اگرچه افت رده‌بندی جهانی نقطه منفی این دوره بود، حضور در دو نیمه‌نهایی تور ITF و نمایش بدون شکست در دیویس‌ کاپ نشان داد که یزدانی همچنان توانایی کسب نتایج قابل توجه در سطح بین‌المللی را دارد.

کسری رحمانی؛ بهترین روند صعودی در جمع مردان

اگر ملاک، روند پیشرفت باشد، کسری رحمانی شاید امیدوارکننده‌ترین چهره ترکیب ایران باشد. رحمانی در فاصله اول سپتامبر ۲۰۲۵ تا اول سپتامبر ۲۰۲۶ روندی رو به رشد را در مسابقات بین‌المللی تجربه کرد؛ روندی که نشانه‌های آن از تابستان ۲۰۲۵ دیده می‌شد. او در ماه ژوئیه، اندکی پیش از آغاز این بازه، به فینال تورنمنت M15 نوا گوریتسا در اسلوونی رسید و نایب‌قهرمان شد. رحمانی سپس در هفته‌های نخست سپتامبر با حضور در نیمه‌نهایی مسابقات M15 فورلی و بولونیا به نتایج خوب خود ادامه داد و در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵ نیز به رتبه چهارم رده‌بندی مستقل ITF رسید.

بهترین نتایج رحمانی در سال ۲۰۲۶ نیز در فصل بهار رقم خورد. او در رقابت‌های M15 المنستیر به مراحل پایانی رسید و سپس در دو هفته متوالی مسابقات M25 سانتا مارگریتا دی پولا ایتالیا راهی نیمه‌نهایی شد. در این مسیر، پیروزی مقابل بازیکنانی مانند لوکا پوتنزا و پیرلوئیجی باسیله نقش مهمی در افزایش امتیازهای او داشت. این نتایج باعث شد رحمانی در ۱۸ مه ۲۰۲۶ به رتبه ۶۷۷ جهان برسد؛ بهترین رده ATP دوران حرفه‌ای او تا آن مقطع.

رحمانی در ادامه سال حضور در سطح چلنجر را نیز تجربه کرد و در مسابقاتی مانند چزناتیکو و لیژ توانست در جدول مقدماتی پیروزی‌هایی به دست آورد، هرچند مصدومیت و انصراف در رقابت‌های ویچنزا و کوردنونس بخشی از روند پیشرفت او را مختل کرد. او در هفته پایانی اوت نیز در مقدماتی چلنجرهای آوکسبورگ و کومو به میدان رفت و در رده‌بندی ۳۱ اوت ۲۰۲۶ با ۳۹ امتیاز در رتبه ۷۷۳ جهان قرار داشت. در مجموع، صعود از رتبه ۹۶۹ به ۷۷۳ و ثبت رکورد شخصی ۶۷۷، در کنار چند حضور در نیمه‌نهایی مسابقات ITF، نشان‌دهنده یک سال مثبت و رو به جلو برای تنیس‌باز جوان ایرانی بود.

هنوز فاصله میان موفقیت در مسابقات ITF و مدعی‌شدن مقابل بازیکنان مطرح آسیا زیاد است، اما میان چهار نماینده ایران، آمار رحمانی یکی از روشن‌ترین نشانه‌های پیشرفت را نشان می‌دهد. تداوم همین روند در ناگویا می‌تواند ارزشمندتر از جایگاه فعلی او در رده‌بندی جهانی باشد.

ماندگار فرزامی؛ صعود آرام اما محسوس

در بخش زنان، ماندگار فرزامی با ۱۹ سال سن سالی رو به جلو را پشت سر گذاشته است. او در ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶ به رتبه ۹۱۴ جهان در رده‌بندی WTA رسید که بهترین جایگاه دوران حرفه‌ای‌اش است. در مسابقات امسال نیز ۱۲ برد و هشت شکست برای او ثبت شده؛ آماری مثبت برای بازیکنی که هنوز در ابتدای مسیر حرفه‌ای قرار دارد.

بهترین بخش کارنامه فرزامی در هفته‌های ابتدایی تابستان شکل گرفت. او در ماه ژوئن به نیمه‌نهایی تورنمنت قیصریه رسید و کمتر از یک ماه بعد، در اوایل ژوئیه، بار دیگر در همین شهر تا مرحله نیمه‌نهایی پیش رفت. دو حضور در جمع چهار بازیکن پایانی طی فاصله‌ای کوتاه، از ثبات بیشتر او نسبت به گذشته خبر می‌دهد.

فرزامی هنوز عنوان بین‌المللی بزرگی در کارنامه حرفه‌ای ندارد، اما برخلاف بازیکنی که تنها یک نتیجه درخشان و مقطعی ثبت کرده باشد، روند سال ۲۰۲۶ او با بهبود رتبه و چند حضور در مراحل پایان مسابقات همراه بوده است. اتفاقی که در آستانه رویدادی مانند بازی‌های آسیایی اهمیت دارد.

مشکات‌الزهرا صفی؛ انفرادی کم‌فروغ‌تر، دونفره امیدوارکننده‌تر

مشکات‌الزهرا صفی شناخته‌شده‌ترین چهره بین‌المللی تنیس زنان ایران در این ترکیب است؛ بازیکنی که سال‌ها قبل با حضور در سطح بالای تنیس جوانان جهان نامش را مطرح کرد. با این حال، اگر تنها یک سال اخیر و به‌خصوص فصل ۲۰۲۶ ملاک باشد، شرایط او در انفرادی چندان مطلوب نبوده است.

تا روزهای ابتدایی سپتامبر، صفی در بخش انفرادی فصل ۲۰۲۶ دو برد و هفت شکست ثبت کرده و رتبه انفرادی او نیز به محدوده ۱۵۰۰ جهان رسیده است. اما وضعیت او در دونفره متفاوت است: کارنامه ۷ برد و پنج شکست و رسیدن به فینال مسابقات ITF تساغکادزور ارمنستان در ماه مه، به همراه یک نیمه‌نهایی دیگر در همان ماه، نشان می‌دهد که فرم فعلی صفی در بازی دونفره قابل توجه‌تر از انفرادی است. آمار رسمی WTA نیز بهترین رتبه دونفره او در سال ۲۰۲۶ را ۷۱۹ جهان ثبت کرده است.

به همین دلیل، ارزش صفی برای تیم ایران در ناگویا تنها به جدول انفرادی محدود نمی‌شود. تجربه بین‌المللی او و نتایج بهتر در دونفره می‌تواند در ترکیب با فرزامی اهمیت بیشتری پیدا کند.

حضور دو مربی باتجربه

حضور ارغوان رضایی تنیس‌باز بازنشسته ایرانی/فرانسوی در رأس کادر فنی تیم ملی تنیس زنان می‌تواند یکی از نقاط قوت ایران در بازی‌های آسیایی ناگویا باشد. رضایی سال‌ها در بالاترین سطح تنیس حرفه‌ای جهان بازی کرده، تا رتبه ۱۵ رده‌بندی WTA پیش رفته و چهار عنوان قهرمانی در تور حرفه‌ای زنان به دست آورده است؛ تجربه‌ای که در تنیس زنان ایران کم‌نظیر است. او می‌تواند فراتر از مسائل فنی، در زمینه مدیریت مسابقه، کنترل فشار روانی، شناخت فضای رقابت‌های بزرگ و آماده‌سازی بازیکنان برای مواجهه با حریفان مطرح آسیایی اثرگذار باشد. برای بازیکنان جوانی مانند مشکات‌الزهرا صفی و ماندگار فرزامی، قرار گرفتن کنار مربی‌ای که خود بارها چنین فشار و سطحی از رقابت را تجربه کرده، می‌تواند به افزایش اعتماد به‌ نفس و بلوغ مسابقه‌ای آنها کمک کند.

در بخش مردان نیز حمیدرضا نداف با شناخت نزدیک از تنیس ایران و تجربه حضور به‌عنوان بازیکن و مربی در تیم ملی، مسئولیت مهمی بر عهده دارد. او پیش‌تر عضو تیم ملی و سپس در نقش مربی و سرمربی فعالیت کرده و در سال ۲۰۲۶ نیز تیم دیویس‌کاپ ایران را به صعود مستقیم به پلی‌آف گروه ۲ جهانی رسانده است. همین تجربه اخیر می‌تواند در ناگویا اهمیت زیادی داشته باشد؛ چرا که نداف هم با ویژگی‌های فنی بازیکنان ایرانی آشناست و هم تجربه تصمیم‌گیری در رقابت‌های تیمی و پرفشار بین‌المللی را دارد. نقش او در ایجاد هماهنگی میان ملی‌پوشان، انتخاب برنامه تاکتیکی متناسب با هر حریف و رساندن بازیکنان به بهترین شرایط ذهنی در روز مسابقه، می‌تواند برای عملکرد تیم مردان تعیین‌کننده باشد.

چهار مدال در تمام تاریخ؛ آخرین بار در تهران ۱۹۷۴

نگاهی به تاریخ بازی‌های آسیایی نشان می‌دهد چرا مسابقات ناگویا برای تنیس ایران اهمیتی فراتر از یک حضور معمولی دارد. آمار رسمی بازی‌های آسیایی تا پایان هانگژو نشان می‌دهد ایران در تمام تاریخ این رقابت‌ها در تنیس تنها چهار مدال؛ دو نقره و دو برنز کسب کرده و هر چهار مدال نیز مربوط به بیش از نیم‌ قرن قبل است.

نخستین موفقیت در بازی‌های آسیایی ۱۹۶۶ بانکوک رقم خورد؛ جایی که تقی اکبری در انفرادی مردان برنز گرفت و تیم مردان ایران متشکل از تقی اکبری، عزت‌الله نعمتی، نعمت‌الله نعمتی و عیسی خدایی نیز به مدال برنز رسید.

هشت سال بعد و در بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ تهران، تنیس ایران بهترین نتیجه تاریخی خود را ثبت کرد. تقی اکبری در انفرادی مردان نایب‌قهرمان شد و مدال نقره گرفت و زوج علی مدنی و کامبیز درفشی‌جوان نیز در دونفره مردان به نقره رسیدند. ایران آن دوره را با دو نقره تنیس به پایان رساند.

از آن زمان تاکنون مدالی به این مجموعه اضافه نشده است. تیم‌های تنیس زنان و مردان ایران پس از انقلاب در بازی‌های آسیایی ۲۰۱۰، ۲۰۱۴، ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ حضور داشته‌اند، اما هیچ‌یک از این چهار دوره به مدال منتهی نشده است.

ناگویا؛ فرصتی برای تغییر یک روایت قدیمی

بر کسی پوشیده نیست که تنیس ایران در ناگویا جزو قدرت‌های اصلی قاره محسوب نمی‌شود و فاصله رده‌بندی بازیکنان ایرانی با بسیاری از چهره‌های شاخص آسیا را نباید نادیده گرفت. بنابراین صحبت از مدال قطعی، ارزیابی واقع‌بینانه‌ای نیست. با این حال، ترکیب فعلی ویژگی‌هایی دارد که امید را کسب نتایج بهتر بیشتر می‌کند: رحمانی در حال ثبت بهترین سال حرفه‌ای خود است، فرزامی به بالاترین رتبه دورانش رسیده، یزدانی در ماه‌های اخیر مسابقات زیادی را پشت سر گذاشته و صفی نیز در دونفره نتایجی بهتر از انفرادی داشته است.

از سوی دیگر، حضور دو بازیکن مرد و دو بازیکن زن دست ایران را برای ورود به جدول‌های دونفره و مختلط بازتر می‌کند؛ موضوعی که با توجه به کارنامه تاریخی ایران نیز جالب است، چرا که یکی از دو نقره سال ۱۹۷۴ از دونفره مردان به دست آمد.

اکنون ۵۲ سال از آخرین باری که یک تنیس‌باز ایرانی روی سکوی بازی‌های آسیایی ایستاد می‌گذرد. ناگویا فرصتی است برای سنجش فاصله تنیس ایران با سطح اول قاره و شاید، اگر قرعه و فرم روز مسابقه همراه شود، نوشتن نخستین سطر تازه در تاریخ این رشته پس از تهران ۱۹۷۴.